گریس‌های تیتانیوم/زینک (Ti/Zn) جایگزینی هوشمندانه برای گریس‌های لیتیوم و کلسیمی
گریس‌های تیتانیوم/زینک (Ti/Zn) جایگزینی هوشمندانه برای گریس‌های لیتیوم و کلسیمی
در دنیای روانکاری، انتخاب صحیح گریس تأثیر مستقیمی بر عمر تجهیزات دارد. گریس‌های نوین پایه تیتانیوم/زینک (Ti/Zn) بعنوان نسل جدیدی از روانکار‌ها، عملکردی فراتر از گریس‌های سنتی لیتیومی و کلسیومی ارائه می‌دهند. این گریس‌ها با فرمولاسیون پیشرفته و انحصاری خود، پاسخی قدرتمند به چالش‌های دشوار صنعتی هستند. یکی از ویژگی‌های بارز گریس‌های Ti/Zn، خواص ضداتمسفریک و ضدخوردگی فوق‌العاده آنها است. برخلاف گریس‌های لیتیوم و کلسیومی که در محیط‌های مرطوب عملکردی ضعیف دارند، گریس TITANOZ کمپانی ایتالیایی Columbia Motor Oil Srl یک لایه محافظ قدرتمند، ضدآب، مقاوم به حرارت، و ضدخوردگی روی سطح فلز ایجاد کرده و بدلیل ساختار شیمیایی پایدار، ضمن تاخیر در فرآیند اکسیداسیون، قطعات را حتی در بدترین شرایط آب و هوایی حفظ می‌کند.
در محیط‌های دریایی و در تماس با بخار آب شور، برتری گریس‌های Ti/Zn محرز است. گریس‌های لیتیومی و کلسیومی در برابر شست‌وشوی آب دریا و نفوذ رطوبت مقاومت کمی دارند و به سرعت تخریب می‌شوند. اما گریس‌های تیتانیوم/زینک با ایجاد یک سد آب‌گریز غیرقابل نفوذ، حتی در غوطه‌وری در آب دریا نیز از قطعات محافظت کرده و از زنگ‌زدگی و خوردگی جلوگیری می‌کنند. مکانیزم جلوگیری از خوردگی در این گریس‌ها بر پایه واکنش‌های شیمیایی خاص استوار است (جدول 1 را ببینید). برخلاف گریس‌های لیتیومی که ممکن است در حضور آب و اسیدها خنثی شوند، ذرات تیتانیوم و روی (Zn) به صورت فعال با سطح فلز پیوند می‌خورند و یک لایه محافظ الکتروشیمیایی تشکیل می‌دهند که مانع از رسیدن عوامل خورنده به فلز پایه می‌شود. بهمین دلیل، استفاده از گریس‌های تیتانیوم/زینک در صنایع دریایی، ریلی، خودرویی (به‌ویژه کامیون‌ها)، سیمان، معدن و فولاد توصیه می‌شود.
جدول 1: نقش پایه گریس‌ها در رفتار آنها در برابر خوردگی نمک (NaCl)
نوع صابون گریس
ساختار شیمیایی و ویژگی عمومی
رفتار در برابر نمک (NaCl)
تیتانیوم/زینک
– حاوی فلزات فعال (Zn, Ti) توانمند در تشکیل فیلم اکسید محافظ
– حاوی ادتیوهای ضدخوردگی و آنتی‌اکسیدنت
بسیار مقاوم در برابر رطوبت و نمک به دلیل تشکیل فیلم اکسیدی پایدار؛ همچنین خاصیت قلیایی ملایم در برابر کلریدها دارد که مانع نفوذ یون‌های Cl– می‌شود.
لیتیوم کمپلکس
– پرکاربرد صنعتی با پایداری حرارتی زیاد؛
– لیتیوم خود خاصیت ضدخوردگی ذاتی ندارد و نیازمند ادتیوهای ضدخوردگی (اعم از بنزوتریازول یا آمین‌ها) است
مقاومت متوسط – یون‌های کلرید می‌توانند به راحتی به سطح فلز نفوذ کنند اگر گریس اشباع از آب شود.
کلسیم کمپلکس
– آبدوستی پایین و چسبندگی بالا؛
– کلسیم با کلرید واکنش نسبتاً خنثی دارد و لایه محافظتی ایجاد نمی‌کند
مقاومت نسبتاً خوب در محیط‌های مرطوب ولی در حضور کلریدهای غلیظ، کاهش مقاومت شدید به‌دلیل رسوب نمک و تخریب فیلم روغنی.
در مقام نتیجه‌گیری، می‌توان بیان داشت که در صنایع دریایی، ریلی، سیمان، و فولاد استفاده از گریس‌هایی با صابون فلزی Ti/Zn نسبت به انتخاب‌های معمولتری چون لیتیوم و کلسیم (حتی در حالت کمپلکس) از مزیت عملکردی بسیار بهتری برخوردار بوده و قطعا چنین سطح عملکردی جبران‌کننده هزینه‌های اولیه جایگزینی گریس‌های معمول در چنین صنایعی خواهد بود. در عین حال، در صنعت خودروهای سنگین و حمل و نقل جاده‌ایی، گریس TITANOZ کمپانی ایتالیایی Columbia Motor Oil Srl دست برتری در هر دو حالت عملکرد مکانیکی و حرارتی نسبت به انواع ارزانتر و در دسترس‌تری چون لیتیوم و کلسیم دارند.